ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਸੌਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ

ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਤੇ ਮੈਸੀ ਫਰਗੂਸਨ

ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਫੋਰਡ ਨਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ,ਲਗਨ ਸਦਕਾ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੀਹਾਂ ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ।ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਫੋਰੜ ਟਰੈਕਟਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।ਫੋਰਡ ਤੇ ਮੈਸੀ ਫਰਗੂਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਹਿਜ ਤੇ ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੇ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ।ਸਾਇਦ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਖਾਸਾ ਮੋਹ ਹੈ,ਪੰਜਾਬੀਂ ਗਾਣਿਆਂ ,ਫਿਲਮਾਂ ,ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਜਿਕਰ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ,”ਪੁੱਤ ਵਰਗਾ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਜੱਟ ਨੇ ਵੇਚਿਆ ਰੋ ਰੋ ਕੇ” ਆਦਿ

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀ ਬਲਦਾਂ,ਊਠਾਂ,ਝੋਟਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ|ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰਕਾਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਨਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਔਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ |
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ’ ਨੇ 1903 ਤੱਕ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੀ।ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ 1916ਚ ਪਹਿਲਾ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ‘ਦ ਮੋਮ’ ਟਰੈਕਟਰ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇ ਉਹ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਨਾਮ ਫੋਰਡ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ‘ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ’ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ।ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1920 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ‘ਫੋਰਡਸਨ’ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, 1920 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ ਇਹ ‘ਫੋਰਡਸਨ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ 1964 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟਰੈਕਟਰ ‘ਫੋਰਡ’ ਨਾਮ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।ਪਹਿਲਾਂ ਫੋਰਡ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਇਹ ਕਲੱਚ ਨੂੰ ਨੱਪ ਕੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਟਰੈਕਟਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸੋਲੀਨ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵੀ ਸਟੀਲ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1940 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਮੈਸੀ ਫਰਗੂਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵੀ ਤਕਨੀਕ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫੋਰਡ ਅਤੇ ਮੈਸੀ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਫਟ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਲੱਖਾ ਸਿੱਧੂ

ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਫੋਰਡ ਨਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ,ਲਗਨ ਸਦਕਾ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੀਹਾਂ ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ।ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਫੋਰੜ ਟਰੈਕਟਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।ਫੋਰਡ ਤੇ ਮੈਸੀ ਫਰਗੂਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਹਿਜ ਤੇ ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੇ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ।ਸਾਇਦ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਖਾਸਾ ਮੋਹ ਹੈ,ਪੰਜਾਬੀਂ ਗਾਣਿਆਂ ,ਫਿਲਮਾਂ ,ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਜਿਕਰ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ,”ਪੁੱਤ ਵਰਗਾ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਜੱਟ ਨੇ ਵੇਚਿਆ ਰੋ ਰੋ ਕੇ” ਆਦਿ

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀ ਬਲਦਾਂ,ਊਠਾਂ,ਝੋਟਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ|ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰਕਾਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਨਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਔਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ |
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ’ ਨੇ 1903 ਤੱਕ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸੀ।ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ 1916ਚ ਪਹਿਲਾ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ‘ਦ ਮੋਮ’ ਟਰੈਕਟਰ ਰੱਖਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇ ਉਹ ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਨਾਮ ਫੋਰਡ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ‘ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ’ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ।ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1920 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ‘ਫੋਰਡਸਨ’ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, 1920 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ ਇਹ ‘ਫੋਰਡਸਨ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ 1964 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟਰੈਕਟਰ ‘ਫੋਰਡ’ ਨਾਮ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।ਪਹਿਲਾਂ ਫੋਰਡ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਇਹ ਕਲੱਚ ਨੂੰ ਨੱਪ ਕੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਟਰੈਕਟਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਸੋਲੀਨ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵੀ ਸਟੀਲ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1940 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਮੈਸੀ ਫਰਗੂਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵੀ ਤਕਨੀਕ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫੋਰਡ ਅਤੇ ਮੈਸੀ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਫਟ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

ਲੱਖਾ ਸਿੱਧੂ